Stille nacht?
Een gezonde nachtrust is een basisvoorwaarde om normaal te kunnen functioneren in het dagelijks leven. Gemiddeld heeft een volwassene zo’n 8 uur slaap per nacht nodig. Maar waar de één van een heerlijke nachtrust geniet kan de ander de nacht als een opeenhoping van kabaal ervaren. De oorzaak: snurken.
Snurken is een veelvoorkomend probleem. De cijfers lopen uiteen, maar het is duidelijk dat zo’n 20 tot 40% van alle mensen regelmatig snurkt. Door het snurken wordt niet alleen de slaap van de partner verstoord. Ook de slaap van de snurker zelf wordt onrustiger. Zelfs zonder dat de snurker wakker wordt kan het snurken er toch voor zorgen dat de diepere REM-slaap (Rapid Eye Movement-slaap, de fase waarin de slaap waarin we dromen) verstoord wordt. Het lichaam kan op die manier niet goed uitrusten, wat weer leidt tot een vermoeid gevoel overdag.
Snurkgeluiden ontstaan doordat er in de luchtweg tussen de neusgaten en de stembanden een vernauwing ontstaat. Deze vernauwing vindt meestal plaats bij de huig of in het gebied in de keelholte achter de tong. Tijdens de slaap verslappen de spieren waardoor de wanden van de luchtwegen in elkaar zakken. Bij de rugligging zakt ook nog eens de tong naar achter in de keelholte waardoor de luchtruimte nog kleiner wordt.
Wanneer er tijdens het inademen lucht door deze vernauwde ruimte gezogen wordt ontstaat er een onderdruk in de keel waardoor het verhemelte met de huig, de tong en de wanden van de keelholte naar elkaar toe gezogen worden en gaan trillen. Net als bij een leeglopende ballon ontstaat er dan een hard, snerpend geluid.
Net als bij veel andere fysieke ongemakken is de ene groep mensen er bevattelijker voor dan de andere. In dit geval zijn het vooral mensen met overgewicht, rokers, drinkers of mensen die kalmerings- en/of slaapmiddelen gebruiken die eerder last krijgen van snurkproblemen dan degenen die niet tot één van deze groepen behoren. Bij overgewicht drukt het gewicht namelijk op de keel, wat het snurken versterkt. Roken zorgt ervoor dat het slijmvlies in de keelholte opzwelt. Hierdoor vernauwt deze holte nog meer dan normaal. Ook het gebruik van alcohol of kalmeringsmiddelen leidt tot zo’n vernauwing, doordat de spieren die de keelholte openhouden verslappen.
Voor veel mensen ligt dan ook de oplossing van het probleem voor de hand. Zorg ervoor dat u goed op gewicht bent, stop met roken, drink niet in de twee uur voordat u naar bed gaat en zorg dat u geen kalmerende middelen nodig hebt om tot rust te komen. Voor de echt chronische snurkers zullen deze veranderingen in levensstijl in veel gevallen echter geen effect hebben.
Een andere tip is om er voor te zorgen dat u op uw zij komt te slapen zodat uw tong niet in uw keelholte zakt. Een ouderwetse truc om dit te bewerkstelligen is om een tennisbal op de rug van uw pyjamajas te naaien. Hoewel het snurken hierdoor wel kan afnemen bevordert het nog niet echt de nachtrust, en daarmee schiet deze methode eigenlijk zijn doel voorbij.
Een beter idee is om ’s nachts een soort bitje te dragen dat de onderkaak naar voren houdt tijdens de slaap. Hierdoor zakt ook de tong minder ver weg in de keelholte en neemt de kans op snurken af. Nadeel is wel dat men elke nacht het bitje in moet doen, iets wat voor velen een behoorlijk bezwaar oplevert. Ook is er het zogenaamde CPAP (Continuous Positive Airway Pressure)-masker. Dit is een masker dat ’s nachts opgezet dient te worden en er voor zorgt dat er constant lucht in de luchtwegen wordt gepompt zodat de wanden van de keelholte niet tegen elkaar kunnen vallen.
Naast deze non-operatieve oplossingen bestaan er ook nog enkele operatieve mogelijkheden om snurken te verhelpen. Zo is er de uvulo-palato-faryngo-plastiek (UPPP), waarbij een groot gedeelte van het verhemelte en de huig wordt verwijderd. Een andere operatieve manier is de zogenaamde ‘gecontroleerde littekenvorming’. Hierbij wordt er met behulp van verhitte naalden littekenweefsel gecreëerd op het verhemelte. Littekenweefsel is stugger dan gewoon weefsel en dus zal het bewerkte verhemelte minder snel in de keelholte zakken.
Het moge duidelijk zijn dat snurken een behoorlijk lastig probleem is waar niet echt een makkelijke oplossing voor is te vinden. De genoemde oplossingen (afgezien van de veranderingen in levensstijl) zijn erg ingrijpend. Het slapen met een bit of masker is voor velen geen optie en ook het ondergaan van een operatie is over het algemeen niet echt iets waar men op zit te wachten. Laten we hopen dat er binnen niet al te lange tijd een makkelijkere en toegankelijkere manier wordt ontwikkeld om snurken tegen te gaan…
Door: Bjørn Evers
